ВАРУТА – першы летапісны населены пункт Баранавіцкай зямлі
Для навукі мае прынцыповае значэнне высвятленне пытання, дзе была “Літва Міндоўга”?
Не менш важным з’яўляецца пытанне аб месцазнаходжанні летняй рэзідэнцыі першага гаспадара Беларускай дзяржавы Вялікага княства Літоўскага. Наваградскі летапіс паведамляе, што ў 1252 г. Міндоўг бараніўся ад сваіх ворагаў у горадзе Варута. Пляменнікі Міндоўга Таўцівіл і Эдзівід, землі якіх ён захапіў, разам з кааліцыяй (а гэта былі крыжакі, яцвяжскія дружыны, а таксама галіцка-валынскія князі, якія хацелі валадарыць на заходне-беларускіх землях) рушылі супраць Міндоўга.

Сегодня в городе Барановичи насчитывается около 120 памятников. За небольшим исключением, они создавались для увековечения людей и событий, оставивших след именно в городской истории.